किल्ले कुलाबा.

गो करोना गो....

गो करोना गो....

जस रामदास आठवलेंनी गो करोना गो बोलून करोना व्हाइरस ला हाकलून दिले. आज अगदी तसेच करोना या नावामुळे आम्हाला सुद्धा थळ जेट्टी वरुन हाकलून दिले. जणूकाही आम्ही चायना वरूनच आलोय....

का हाकलले?.....

तर आमचा टेलिफोन पिन ०२२ आहे....

थळ जेट्टी वर लावलेली सूचना.

गोंधळलात ना सुरुवातीला आमचा सुद्धा असाच गोंधळ झाला परंतु पुढच्या प्रश्नोत्तरात याचा उलगडा झाला.

त्यांना आम्हाला हे सांगायचे होते कि नवि-मुंबई मध्ये करोना व्हाइरस आहे. आणि तुम्ही तो इकडे घेउन आलात. तर आम्ही त्यांना सांगितले कि आम्ही पनवेल वरुन आलोत आणि पनवेल रायगड मध्ये येतो. तर त्यांनी आम्हाला टेलिफोन पिन ०२२ आहे म्हणजे तुम्ही मुंबई/नवि मुंबईचेच आता याचा काय संबंध????

करोना मुळे नांगर टाकून उभ्या असलेल्या मछ्चिमार नवका.

 पोलीस स्टेशन पासून सगळीकडे फोन लाऊन झाले परंतु काही उपयोग झाला नाही. शेवटी आता पुढची तयारी काय करायची. थळ च्या जवळपास कुलाबा किल्ला येतो. तिथे जायचे तर असाच काहीसा प्रकार झाला तर फेरी फुकट जाईल. म्हणून मि मित्राला फोन केला आणि त्याला जाऊन बघून यायला सांगितले. १० मिनिटांनी त्याचा फोन आला किल्ल्यात जाऊन देतात असे समजले म्हणून मग आमची स्वारी कुलाबा किल्याच्या दिशेने निघाली.

येव्हाना दुपारचे १२ वाजले होते. आणि भरतिचे पाणी वाढायला सुरुवात झाली होती. आम्ही चालतच किल्ला गाठाला.

पाण्यात मज्जा करणारी बच्चे कंपनी.

किल्ल्याच्या मुख्य प्रवेशद्वाराजवळच पुरातत्त्व खात्याची तिकीट खिडकी आहे. किल्ल्याचे प्रवेशद्वार किनाऱ्याच्या दिशेने आहे. प्रवेशद्वार व्यवस्थित पाहिल्यास किल्ल्याच्या प्रवेशद्वारावर मोर, हत्ती, हरण, कमळ, शरभ अशी शिल्पे कोरलेली आहेत.

किल्ल्याचे प्रवेश द्वार

तिथूनच आमची गडफेरी चालू झाली. पुढे डाव्या बाजूला भवानी मातेचे मंदिर आहे. मंदिरा समोर सुंदर दीपमाळ आहे. ते बघून मंदिराच्या समोरच्या बुरुजावर चढलो. किल्याला एकूण १७ बुरूज आहेत. किल्ल्याच्या प्रवेशद्वाराच्या वरच्या बाजूस दोन छोट्या तोफा ठेवलेल्या आहेत. ते बघून पुढे उजव्या बाजूला तटबंदी वरुन चालत पुढे गेलो. तिथे हजरत हाजी कमाल उद्दीनशहा दरबार ह्यांच्या दर्ग्याकडे जाते. दर्ग्याच्या मागील बाजूस भूमिगत पाण्याचे हौद आहेत. येव्हाना दुपारचा १ वाजून गेला होता.

खादाड कंपनी.

पोटात कावळे ओरडायला लागले होते. मग दर्ग्याच्या मागच्या बाजूला बहरलेल्या वटवृक्षाच्या छायेत सगळ्यांनी आपले डबे उघडले आणि यथेच्छ वन भोजनाचा आनंद घेतला. आणि आंग्रेच्या वाड्याचे अवशेष बघत पुष्करणी च्या दिशेने वळालो. मंदिरासमोर चिरेबंदी बांधणीची गोड्या पाण्याची पुष्कर्णी बघून मंदिरात प्रवेश केला.

पुष्करणी.

गाभाऱ्यात प्रवेश करण्या आगोदर द्वारपट्टीच्या खाली दोन किर्तीमुख आहेत. गाभाऱ्यात सुंदर अशी गणपतीची संगमरवरी मूर्ती आहे.

मंदिराच्या समोरून डाव्या बाजूची वाट पुढे दर्या दरवाजा जवळ जाते. दरवाजावर बाहेरील बाजूस गणपती आणि दोन्ही बाजूला रिध्दि सिध्दि, गरुड, मारुती, मगरी, कमळे, वेलबुट्टी यांची नक्षी कोरलेली आहे.

दर्या दरवाजा.

किल्ल्याच्या दुसऱ्या दरवाजाच्या बाहेर नवीन जहाज बांधणी च्या कारखान्याचे अवशेष निदर्शनास पडतात. किल्ल्याच्या तटबंदी वरुन किल्ल्याला प्रदक्षिणा मारून आमची प्रभातफेरी दुसऱ्या बाजूला आली तिथे ब्रिटिश बनावटीच्या दोन तोफा गाड्यावर विराजमान आहेत.

ते पाहून आम्ही आमची गडफेरी आटोपती घेतली आणि प्रवेशद्वारातुन बाहेर निघालो. येव्हाना किल्ल्याच्या चहूबाजूंनी पाणी भरले होते. प्रवेशद्वारावर सांगून बोटीची सोय केली आणि किनारा गाठला. आणि सगळ्यांचा निरोप घेतला.

महत्वाची सूचना:गडकिल्ल्यांवर फिरताना कृपया खालील चित्रामध्ये दिलेले संकेत काळजीपूर्वक पाळा आणि आपल्याला, सह्याद्रीला, गडकिल्ल्यांना आणखी हानी होण्यापासून वाचवा.

धन्यवाद.

मनोज म्हात्रे.

दुर्गविहार पनवेल.